Perakendecilerin Offline – Online Uyumu Sağladığı En iyi Uygulamalar

“Online ticaret, klasik mağazacılığı bitirecek” tezi uzun zamandır farklı bir boyutta tartışılıyor. Çokuluslu danışmanlık şirketleri görüşlerini değiştirdi. Kısaca şu söyleniyor: “Klasik perakendecilerin online tarafa entegrasyonu başladı ve bu ilişkinin bir savaş değil, aşk olduğunu görüyoruz”.

Müşteriler dokunarak, hissederek almaya devam edecek. Online offline tarafı, offline’da online’ı besleyerek ödeme sistemleri, lojistik, pazarlama dahil olmak üzere mükemmel bir senkronizasyon ve uyum ile yürüttüğümüz dönemler başladı ve devam edecek.

Bu anlamda, klasik mağazacıların online tarafta yaptığı yenilikçi uygulamalardan bazı örnekler:

IKEA

IKEA’nn 2 yıl önce çıkardığı augmented reality uygulaması ile, ürünlerini satın almadan önce evinizin boş alanlarına yerleştirip nasıl durduğunuzu görebiliyorsunuz. Aynı app, tek tuş ile satın alabilmenizi de sağlıyor.

Wahaca

Londra’da bulunan Meksika lokantası, masalara yerleştirdiği QR kodlar sayesinde tek tuşla hesap ödeme kolaylığı sağlıyor. Düşünsenize hesap istiyorsunuz, sonra pos cihazı, sonra ödeme çekilip geliyor ve eğer yoğun bir restoran ise hayalkırıklığı yaşamanız çok mümkün.

offline ticaret ile online baglama restoran odeme sistemi
Uygulama ile hesap detayınızı kontrol edebilir, kişi başına bölmek isterseniz o da mümkün.  Tek yapmanız gereken bu app’i indirmek, hiç fena değil. Hızlı ve kolay.

Asda

Asda,  3D printer teknolojisi ile oyuncak endüstrisine farklı bakış getirdi. 100’den fazla şubeye ulaşan firma, kişilerin kendi oyuncaklarını (plastik modellerini), sevdiklerinin hatta evcil hayvanlarının dahil oyuncak halinde size teslim ediyor.

Süper kahraman koleksiyonu olan kişiler için oldukça çekici. Online oyunlarda kahramanlarınızı, avatarlarınızı da 3D oyuncak haline getirebiliyorlar. Levent’de bulunan Özdilek AVM içinde İkizin, Türkiye’de benzer hizmeti veriyor.

Macy’s

ABD’nin ünlü mağazası Macy’s, San Francisco mağazasında iBeacons entegre etti. Mağazaya giren müşteriler iPhone uygulaması Shopkick yüklemişler ise özel fırsatlar ve indirimler hakkında uyarılıyor. İlk başta klasik bir broşür özelliği gibi görünebilir fakat bu indirimleri kişiselleştirebildiğiniz gibi herkese açık hale getirmek zorunda değilsiniz.

 

Online Reklamcılık: Fraud ve Usulsüzlükler

Online reklamcılık ve pazarlama faaliyetleri ile ilgili usulsüzlük yapıldığı ile ilgili kuşkularınız bulunuyorsa, eko-sistem de ne gibi açıklar olduğunu bilmenizde fayda var. E-ticaret patronu dostlarımın yaşadığı bazı sorunları sizlerle paylaşıyorum. Büyük-küçük herkes benzer süreçlerden geçmiş ve geçiyor. Bu usulsüzlük, şirket çalışanınız, freelance dijital pazarlama uzmanı veya reklam ajansından kaynaklanıyor olabilir.

Online Reklam Satın Almalarında Fraud

Online reklam satın alma usulsüzlüklerin temelinde şeffaflık sorunu vardır. En sık karşılan yöntemler şu şekilde:

  • Arayüz manipülasyonu ile SEM, Affiliate gibi kanallar başta olmak üzere 1.sağlayıcıyı aradan çıkartılması ile yanıltıcı sonuçlar sağlanması.
  • Bot trafik (insan olmayan trafik) satın alınması,
  • Risturn konusunun pazarlama yöneticisi için rant haline gelip, komisyonculuk ile geçim sağlaması,
  • Link etiketleme ile trafik manipülasyonu yapılması.

Arayüz manipülasyonu genellikle ajanslar tarafından yapılır, şeffaflığı filtreleyerek rakamları istedikleri gibi oynayabilme imkanı sağlar. Çözüm olarak, sağlayıcı hesaplarına direk erişim talep edin.

Bot trafik ise genellikle ziyaretçi hedefi verilmesi durumunda pazarlama uzmanı tarafından gerçekleşebileceği gibi sağlayacının art niyetinden de kaynaklanabilir. Bazen kasıtlı olarak satın da alınır (ziyaretçi hedefleri sebebiyle). Fakat, kalitesiz trafik veya insan olmayan trafik kolayca anlaşılabilir. Çözüm olarak, ziyaretçi kalitesine bakmak gerekir. E-ticaret performansı, ziyaretçi davranışı (bounce rate, ortalama sitede kalma süresi, sayfa görüntülenme sayısı) rakamları size yardımcı olacaktır. Link etiketleme yine utm ve benzeri şekilde kampanya etiketini kullanarak trafik kaynağının gizlenmesi, değiştirilmesi sonucu ortaya çıkar. Örneğin, affiliate kampanyası yapan yayıncının, Adwords kullanarak manipüle etmesi veya sabit yayın anlaşması yaptığınız ajansın, retargeting ürünleri kullanarak datayı manipüle etmesi. Bu doğrultuda ziyaretçi kalitesi bozulur yine aynı yöntem ile soruna yönelik çözüm bulabilirsiniz.

Risturn, Kurumlar Vergisi Kanunu yasal çerçevesi belli olan bir durumdur. Elden para alınması, kişisel hesaba EFT yapılması veya pahalı hediye kabulü suç kapsamındadır. Komisyonculuk, arabulucu bile olsanız vergi kaybından dolayı bu durum suç teşkil eder. Bu konuya en iyi çözüm, çalışan sözleşmesinde konuyla ilgili açık, yaptırımı olan madde bulundurmanız. Buna rağmen %100 kontrol etmeniz mümkün olmayabilir.

Kanunsal yaptırımı

Mağduriyeti bulunan firma sahipleri, görevi kötüye kullanma, şirketi zarara uğratma gerekçesi ile dava açabilir. Yine, konuyla ilgili kamunun vergi kaybı doğmasına bağlı, vergi usulsüzlüğü bulunuyor. Ayrıca farklı durumlar için, İKK Madde 333/a gereğince alacağını tahsil edemeyen ilk sağlayıcılar (publisher) tarafını da konuya dahil edip, ticari zarar doğduğu gerekçesi ile bir başka dava da açabilirsiniz.

Sonuç olarak

3.partiler ile ilişkiler dikkat edilmesi ve kontrol altında olması gerekir. Bu medya reklam planı yapan pazarlama direktörü de olabilir, mal tedariği yapan satın alma direktörü de olabilir. iPad’i eskiyen, pahalı gece kulübünde yemek talep eden müşterilerin iştahı açıldıkça şeffaf ve global vizyon ile hizmet vermek isteyen ajans ve 3.partileri zorluyorlar. Bu ilişkinin çizgisi vicdan ile sınırlı.

Bu yazıya konu olan e-ticaret patronlarının bir kısmı şimdiye geriye dönük durumları öğrenmeye çalışıyor. Yeni çalışan sözleşmeleri yapılıyor ve bu ilişkiler dikkatli gözlemleniyor.

Konuyla ilgili olarak, Türkiye’de yaşanmış bazı durumlar ilginizi çekebilir:

Mete Özvar’ın yazısı AdWords Hesabınızı Kimlere Emanet Ettiniz? Erol Taş’a mı? http://www.onlinepazarlama.co/adwords-hesabinizi-kimlere-emanet-ettiniz-erol-tasa-mi/

İbrahim Öztürkcan’ın yazısı Aslında Adwords’te Ne Kadar Harcıyorsunuz? http://www.onlinepazarlama.co/aslinda-adwordste-ne-kadar-harciyorsunuz/

Above the fold nedir ?

above the fold gazete standi
Above the fold, bir gazetenin katlandığında ön yüzüne denk gelen kısımdır.

Above the fold, bir gazetenin üst yarısında bulunan, manşet haberinin yer aldığı en önemli kısımdır. Gazetelerin satıldığı stantları anımsarsanız, ön yarısı görülecek şekilde durur. İşte bu noktada above the fold kısmında yer almanın görünürlüğe olan etkisi ortaya çıkıyor. Eğer manşet haberseniz görünürlüğünüz maksimum seviyede oluyor.

Online Tasarım İçin Above The Fold

Bir websitesi için above the fold, web sayfası yüklendiğinde tam karşınızda olan kısımdır. Sayfayı scroll etmeden, açıldığı gibi görünen kısmıdır. Reklamcılık için mühim bir konudur. Çünkü görüntülü reklam satın alması yaptıysanız, banner alanının above the fold içinde olması viewable impression yani görünebilir gösterim sağlar.

Reklamcılık dışında above the fold, satışa giden yolda önemli bir tanımdır. Satışa giden yolda kullanıcıların ilgisinin dağılmaması için above the fold alanının doğru kullanılması önemlidir. Örneğin, ‘satın al butonu’ genellikle ATF alanı dışında kullanılmaz.

Bu alanın altında kalan kısma ise below the fold denir.

El İlanı (flyer) Performans Ölçümü

uber pazarlama stratejisi  El ilanı performans ölçümü özellikle bölge hedefli reklam yapan firmalar için zorunluluk arz etmeli. Türkiye’de apartman girişine çöp gibi atılan süpermarket kataloglarını ne zaman görsem içim acıyor. Toplu halde görünce fark ediyorum belki de israfı. Bu katalogların cam silmek veya amacı dışında kullanıldığı biliyoruz ama onuda ölçemiyoruz ne kadarı çöpe gidiyor ? Firma için tasarım, üretim ve dağıtım maliyetleri var. Dağıtım başlı başına kontrol dışında kalan süreç, ölçemezseniz çöpe giden sizin paranız oluyor.

QR kod koysak mı diye cümle kuracağını düşündüğünüz kişiyi dahil etmeyin toplantıya. Onu dışlayın…

El ilanı performansını nasıl ölçerseniz?

Obsesif e-ticaret alışkanlığı olarak herşeyi ölçebilme isteği, başarılı bazı yöntemlerin ortaya çıkmasını sağladı.

İlgili örnekten yola çıkarak:

Larisa75 bu kod özellikle kimin dağıttığını ölçmek için kullanıyoruz. Larisa buraya kuponlarını bırakıp gitmiş. Uber ile rakibi Lyft inanılmaz bir rekabet içinde. Pazarlama ve reklam bütçeleri savaşı yaşanıyor. Eğer aynı dağıtım ağını kullanmıyorlarsa (düşük ihtimal) Lyft’in özellikle Uber kuponlarını dağıttığını söyleyebiliriz. Aynı hizmeti 20 yerine 25 dolar ucuza almak isteyenler kolayca Lyft’e gider mi? Muhtemel…

El ilanı verimliliğini ve geri dönüşümünü ölçebilmek için:

  • Mutlaka üzerinde kupon kodu bulundurmak gerekir. Dağıtım yapan firmaya göre veya dağıtım yapılan bölgeye göre farklılaştırmanızda fayda var. Yani Beşiktaş ile Taksim arasındaki el ilanları arasında farkı ölçecekseniz dağıttığınız el ilanını farklılaştırın. Bu size müşteri davranışını söyleyebilir, bir sonraki şubeyi nereye açacağınızı gösterebilir veya el ilanlarını dağıtmak yere çöpe atan adamı bulmanızı sağlayabilir.
  • Bazen flyer üzerinde kuponu yanınızda getirin uyarısı yapılır, zorunlu tutulur. Bunun sebebi %100 olarak el ilanından gelen kişileri bulmanızı sağlamak. Çünkü bu ‘el ilanını getir’ yöntemini uygulamazsanız internet veya başka kanaldan yayılma durumunda hata içeren bir sonuç almanızı sağlar.
  • İnternete yönlendiriyorsanız kupon oluşturmak zor olacaksa URL uzantısını farklılaştırabilirsiniz. Örneğin: hepsiburada.com/sokak . Bu landing page üzerinden gelen kişileri el ilanı ile geldi diyebiliriz. Yine hata payı dahil tabii ki.
flyer performans olcumu
Yaklaşık yarım saat dayanabilen kupon kodları, görevli tarafından çöpe atıldı. Kayıp mı? Hollywood’un en işlek kafelerinde, yarım saat görüntülenmeyi nasıl hesaplamalı ? Taksim Burger King, Cevahir önü Starbucks’da yarım saat kalmak için neler verebilirsiniz?

 

El İlanı Nasıl Yapılmaz?

Patron ve diğer tüm dış etkenlerin tasarıma, renge yoğunlaştı zaman sizler akıllı pazarlamacı olarak ölçülebilirliğe ve verime odaklanın. Logonun sağda olması size 2356 dolar kazandırmaz ama kod yaratıp ölçerseniz o size kazandırabilir. QR kod koymayın, bir dönem popüler olacağına inanıldı fakat kullanılmıyor.

 

el ilani nasil yapilmaz

Restoran nasıl daha verimli bir flyer yapabilirdi ?

  • Özel bir kod, damga, mühür ile ne zaman, hangi bölge, hangi dağıtım ile yapıldığını anlayabileceği bir şey olsa.
  • Verilen telefon numarası özelleştirebilir. Örneği 03 ile biten sadece el ilanına basılabilir.
  • Daimi iletişim yapması kolay olacağı için sosyal medya hesabı verilebilir.

Başka bir yazı da daha detaylı inceleriz ama çalışma saatleri, en azından başlangıç fiyatlarını yazabilir. Ufak firmaların bunları düşünmemesi gerektiğini zannetmeyin, çok daha fazla gelişim gösterdiğine şahit olacağız bu iletişimin.

Bonus: Flyer – El İlanı Hazırlarken…

Konu hakkında yazmama sebep olan konu şöyle gelişti: Hollywood bulvarı üstünde The Coffee Bean and Tea Leaf kahve dükkanında (Starbucks’dan sonra ikinci büyük zincir) süt-krema bölümünde aşağıdaki kartları gördüm. Burası kesişim noktasında ve çok işlek bir alan. Özellikle buraya konmasının bir sebebi var. Yani Hollywood’da billboard çıkmanın maliyetini tahmin edemezseniz, değerini de öyle. Ama akıllı ve gerilla yöntemler ile orada olabilirsiniz. Ama insanların göz bebeklerini yakalamak olduğu sürece reklamınız verimli demek. Bu süt-krema masası yarım saatte bir temizleniyor fakat insan sirkülasyonu tahmin edilemez ölçüde. Hollywood gece hayatı, alkollü araba kullanma yasağı, turistik bölge olmanın Uber-Lyft gibi hizmetlere olan açlığı… Neyi neden yaptıklarına dair güzel bir örnek oldu.

Ulan İstanbul: Türkiye’nin İlk Online Dizisi

Ulan İstanbul, televizyon kanalında iyi performans gösteremediği için online yayınlamaya başlayacak, belki duymuşsunuzdur.

ulan-istanbul-afisAslında amatör olarak online dizi yayını yapılması bundan bir kaç yıl önce başladı. KanalD gibi ulusal yayın üstlendiği için, bu çerçevede Türkiye’de ilk defa yapılan bir uygulama.

Stream Stratejisinin Hataları

Stream Fiyatlaması: KanalD’de tutunamayan diziyi, online tarafa alıp üzerine 1.99TL para istiyor olmak çok akılcı bir yaklaşım değil. Bunun bir kaç sebebi var:

  • Türkiye’de internet üzerinden alışveriş yapan kişilerin az olması,
  • Müzik, film, dizi gibi ürünlerin ücretsiz bulmaya yönelik (korsan) yüksek motivasyon (torrent, ücretsiz stream v.s)

Dağıtım Stratejisi: YouTube, Vimeo ve DailyMotion gibi büyük stream kanalların kullanılmıyor olması büyük yanlışlık. Türk dizilerinin özellikle Ortadoğu etkisi mevcut iken, daha global ve profesyonel düşünülmesi lazım. Hulu, iTunes veya yerel hizmet veren Digiturk’ün içine dahil alan bir dağıtım daha verimli olabilir.

Gelir Modeli (Monetization): Ürün yerleştirmenin en yüksek olarak kullanıldığı bir dönem içindeyiz. Online reklamcılık işin içine girince RTÜK denetiminden tutun, çeşitli vergi muafiyetlerine kadar bir çok ayrıcalığa sahip oluyorsunuz. Video içine reklam vermek, sayfa giydirme, banner reklamlarının dışında yapılabilecek çok uygulama var. Yapımcının, dizi-içi reklam gelirlerine yönelik daha motiveli davranması, bunu tüm iştiraklarına diretmesinin anlamlı olacağını düşünüyorum.

Sonuç Olarak

Online izlenme rakamlarını hesaplayarak bir beklenti içine girilmiş. Bu tip bir diziyi online izleyen iki grup var, sınırlı vakti olan genç profesyoneller, yurt-dışı ikameti olanlar. Bu diziyi izlemek yerine ücretsiz olarak aynı hazzı alabileceği bir çok dizi, film mevcut. Bu projeyi ücretsiz ve dağıtımını daha farklı tasarlanabilse, bir ümit olabilirdi.

Daha yeni başlıyoruz, çok daha başarılı kurgular ile online dizileri görüyor olacağız.