Dubai Internet City

English version is also available on TurkishOnlineMarketing.com 

Dubai internet şehiri, Ekim 2000 yılında Dubai Holding çatı şirketi TECOM’un iştiraki ile açıldı. Dubai Internet City, bilgi ekonomisi vizyonu ile Orta-Doğu bölgesinin en büyük internet –  iletişim teknoloji altyapısını inşa ederek, serbest ticari bölge oluşturuldu. Emir Al-Maktum tarafından koyulan 2021 vizyonu kapsamında önemli bir basamak oldu. Zira,  Microsoft, Google, Facebook, Criteo, Oracle, HP, IBM, Dell, Siemens, Canon, Sony Ericsson gibi çok uluslu teknoloji şirketleri yeni ofislerini burada açtılar ve bölge operasyonlarında merkez haline getirdiler.

Konum olarak, Dubai Internet City şehrin 25km güneyinde, Palm Jumeriah’a bitişik. Hızlı büyüyen ve pahalı bir yerleşim alanı. Yürüyerek denize gitme şansınız var.

Dubai will never settle for anything less than first place.” ― Mohammed bin Rashid Al Maktoum, My Vision Challenges In The Race For Excellence

my-vision-dubai-al-maktoum-kitap

Türkiye hükümetinin örnek alıp uyarladığı 2023 vizyonunda Dubai’yi temel alan noktalar taşıyor. Fakat, Dubai Şeyh’i bunu global bir vizyon ile yapıyor, ülke sınırlarının dışına çıkan bir “Dubai” algısı var. Bilgi toplumu yaratmak ve teknolojiye yatırımın sonucu olarak expat olarak getirilen genç, akıllı dünyalılardan oluşuyor. Bir şehir düşünün, dünyanın farklı ülkelerinden gelen insanlar toplam nüfusun %90’ı oluştursun. Dubai yapay şehir, tarihi yok vs gibi ithamların ötesinde, global anlamda bir çok beyaz yakalıyı tatmin etmiş durumda. Öyle yada böyle 🙂 Hepsini yazacağım…

Suç mu o ne?

Dünyanın en az suç oranına sahip şehri. Bu yeni dünya şehrinin, suç tipleri de farklı. Sanal suçlar ve uyuşturucu ülkenin en hızlı artan suç oranları. Fakat cinayet, terör, hırsızlık gelişmiş ülkelerdeki oranların çok gerisinde.  https://en.wikipedia.org/wiki/Crime_in_the_United_Arab_Emirates

dubai-maas-para

 “Dubai vergisiz, kemiksiz para abi”

Dubai Internet City Free Zone, çalışanlar için bir çok avantaj sağlarken şirketler için ise ağız sulandıran teşvikleri beraberinde getiriyor.

Çalışan gelir vergisi vermiyor (50 yıl boyunca kanunlar ile garanti altında),

  • Şirket, corporate tax vermiyor (50 yıl boyunca),
  •  Gümrükte sıfır vergi,
  • Sermaye ve karın tamamını ülkeden çıkartabiliyorsun.

Bu teşvikleri her şirkete vermiyorlar tabii.  Dubai Companies Act kanunu ile belirtilen istisnalar.

Kapsam dahilindeki sektörler: IT, TELCO, Danışmanlık, Emlak, Turizm.

Öte yandan, siz bir çalışan olarak ülkede bulunan bir çok üründen KDV alınmadığı için vergisiz hayatın tadını çıkartabilirsiniz. Bir vatandaşık hakkınız olmasa bile, konut elde edinmenize olanak tanınıyor. Unutmayın, Arap olunmaz, Arap doğulur…diyorlar…

Dubai Internet Siteleri (Eticaret)

Dubai e-ticaret siteleri arasında en popüler olanlar : Aido, Supermart, Mumzworld, JadoPado ve Crazy Deals var. Amazon, Dubai’ye kargo çıkıyor.  Dubai’nin yerel iki büyük oyuncu ise:

Souq.com

Dubai’nin en büyük online perakendecisi. Hepsiburadası diyelim.  Elektronik ile başladığı için bu kategoriler daha büyük bir anlam ifade ediyor. Laptop, iphone denince akla ilk gelen site.

Namshi

Bir Rocket Internet girişimi olan Namshi, Dubai’nin online modasının merkezi. Premium markalar bulabileceğiniz sitede 14 gün içinde iade politikası var. Kurulum aşamasında, bende Istanbul’daki ekibinde görev aldığım için, sevdiğim sempati duyduğum şirkettir.

Dubai Internet Uzantısı

Ülke isimlerinden yola çıkarak duba internet uzantısı “ae” dir. Devasa bir teknopark olan internet city hakkında daha fazla bilgi için: http://www.dic.ae/

İran E-ticaret Ekosistemi

English version is also available at http://www.turkishonlinemarketing.com/iran-e-commerce-overview/

Ülkenin %20’si Türkçe konuşuyor, 80 milyonluk nüfusun yarısı internet kullanıcısı ve  %60’ın üstünde genç nüfusu var. E-ticaret olgunluğu, ABD’nin 25 yıl gerisinde kabul ediliyor (GlobalRisk). İran E-ticareti hakkında  35’ten fazla kaynaktan derlediğim, ciddi araştırma yazımı sizlerle paylaşıyorum:

iran eticaret rakamlari

İran Ödeme Sistemleri

shetab-paymentwall-iran-kredi-kartlariIran ödeme sistemleri, dışa kapalı ve kendi içinde çözümler ile yürüyen bir altyapıya sahip. Kredi kartı kullanılmayan İran’da, E-Commerce Monitor (ECM) raporuna göre, ülkenin %92’si debit karta sahip, bu rakam Türkiye’de %43.  İran’ın Visa – Mastercard alternatifi  olarak geliştirdiği Shetab ülkedeki tüm banka kartlarının altyapısını oluşturuyor. Yıllık yaklaşık 20.5milyar dolarlık  online ödeme bu sistem üzerinden gerçekleşiyor. Shetab, İran’da 20’den fazla banka ile anlaşmalı. Ayrıca; Katar, Kuveyt ve Bahreyn’in aralarında bulunduğu uluslararası bir bankacılık ağına sahip. 2002 yılından beri faaliyet gösteren firma, bu yıl Paymentwall (San Francisco merkezli ödeme sistemleri firması) ile yaptığı anlaşma ile ABD ve Avrupa Birliği bölgesine ulaşmasına mani olan bariyerleri kaldırmış oldu. Paymentwall’ın yanısıra, Türk firması olan iyzico PECCO ile geçen yıl yaptığı anlaşma sonucunda İran pazarına yatırım yapmak isteyen Türk ve çokuluslu şirketlerin önü açıldı. İran Merkez Bankası Ödeme Sistemleri Direktörü, Davoud Mohammad Beigi  Japon JCB ve Çin UnionPay ile yakın zamanda ödeme sistemlerinin entegrasyonuna geçileceğini söyledi. İran’daki 231 milyon aktif banka kartının bağlı olduğu Shetab elektronik bankacılık modeli ile detaylı bilgi için buraya tıklayın.

  • Ülke içindeki toplam alışverişlerin %3’ü online tarafta
  • Yıllık ticaret hacmi 20.5 milyar dolar
  • Online ödemeler yıllık %25 büyüme gösteriyor

Iran E-ticaret Siteleri

Digikala.com

iran-ecommerce-digikalaÜlkenin en popüler internet tabanlı mağazası, en başarılı girişimlerin başında geliyor. Iran pazarının %85’ini elinde tutan firmanın 300 milyon dolar değerinde olduğunu tahmin ediliyor. Ağırlıklı olarak elektronik araçlar satılan Digikala, Alexa ülke sıralamasında 4.sırada.

Bamilo

Bamilo, pazaryeri modeline sahip (n11, gittigidiyor gibi), İran’ın en büyük ikinci eticaret sitesi. Alexa sıralaması 24. Güney Afrikalı iletişim devi MTN Grup tarafından yapılan yatırım ile son dönemde ciddi büyüme yaşadı. Bamilo, Digikala’dan farklı olarak rekabetçi fiyatları ile farklılaşıyor ve müşterilerinin ilgisini çekiyor.

bamilo-iran-eticaret-siteleri
Bamilo’nun anasayfasında Türkiye’de üretilen markaları görmeniz çok mümkün.

Esam.ir, Esam, Iran’ın eBay versiyonu. Bamilo’dan farklı olarak C2C (consumer to consumer) hizmeti veren kullancıların online platform üzerinden birbirleri ile alışveriş yapmasına imkan veriyor. İran pazarının halen gelişmekte olması sebebiyle, Esam üzerinden teklif vermek, ürün satmak halan ücretsiz.  Alexa sıralaması 113.

Modiseh.com, İran’ı en büyük moda e-ticaret sitesi Modiseh, 2015 yılında kuruldu. GBG Grup bünyesinde yer alıyor. GBG Grup, bir holding şirket (İran’ın en büyük holdinglerinden birisi, Hyundai, Kia Motors gibi otomobil markalarının distribütörü, moda, yiyecek-içecek dahil olmak üzere bir çok farklı alanda boy gösteriyor. Modiseh, Alexa sıralamasında 187.sırada.

Shixon.com, İran moda e-ticaret sitesi. Ücretsiz iade ve kargo gibi, online alışverişi cazip hale getirecek özellikleri var. Giyim dışında, parfüm, takı ve aksesuar kategorileri bulunuyor. Yine Türk markaları LCWaikiki ve Collezione’nun yanı sıra Zara’nın dahil olduğu Inditex markalarını da bulabilirsiniz. Alexa sıralamasında 186.sırada.

IranEcar.com, Iran’da limitli sayısıda global araba markaları bulunuyor, Suzuki ve Peuguot bunlardan başında geliyor. Amerikan arabaları yasak. Yerel markaların ağırlıklı oldu site üstünden alış-satış yapabiliyorsunuz. lexa sıralamasında 222.sırada.

Sosyal Medya

Iranlı internet kullanıcılarının %69.3’ü VPN bağlantısını tercih ediyor. Bir çok global ağ filtrelenmiş / engellenmiş olduğundan yerel firmalar oyunun içinde önemli boşluklar dolduruyor.

 

iran sosyal medya yasakTwitter

Iran’da Twitter yasağına rağmen,  dünyanın en fazla tweet atılan 20. ülkesi olacak kadar aktifler. Tabii ki VPN sayesinde.

Facebook

Facebook kullanıcı sayısı ile ilgili net bir veri yok. İran Kültür Bakanı Janati, geçtiğimiz yıl yaptığı açıklamada “4-4,5 milyon aktif kullanıcı olduğunu biliyoruz”  demişti.

Facenama

İran’ın Facebook’u diyebiliriz, ülkenin en büyük sosyal ağı ve en fazla ziyaret edilen top 10 site arasında. Günlük 13 milyon tekil ziyaretçisi bulunan sitenin başarısında sansürün etkisi büyük.

Aparat.com

aparat-logoİran Youtube versiyonu olarak bilinen Aparat aylık 14 milyon ziyaretçi sayısına sahip video paylaşım platformudur. Ülkenin en büyük yayıncılarından birisi olan mecra, profil yaratıp, reklam verebileceğiniz nadir sitelerden birisidir.

 

Kaynaklar:

https://www.rt.com/business/360646-iran-bank-first-credit-cards/

http://www.finansgundem.com/haber/adan-zye-iran-odeme-sistemleri-pazari/1114216

https://www.iyzico.com/cozumlerimiz/iyzi-pecco-entegrasyonu/

Payment Cards from Japan’s JCB Soon to Be Issued in Iran

http://www.internetlivestats.com/internet-users/iran/),

http://www.bthaber.com/e-ticaret/iyzico-iran-ekonomisini-dunyaya-bagliyor/1/17319

http://mandmglobal.com/is-iran-the-next-big-market-for-advertisers-and-media-companies/

https://www.effective-world.com/tr/blog/social-media-iran/

Even Our President Is More Social than You!

Yayıncı Gelir Optimizasyonu için Fill Rate

Son yıllarda online yayıncı gelirlerinde ciddi artışlar farklı iş kollarının oluşmasına sebep oldu. “Adsense Certified Partner offering Doubleclick Ad Optimization” tadında ilanlar dolaşıyor ve konuyla ilgili ajanslar kuruluyor. Amaçları yayıncıların daha yüksek kar elde edebilmesi için programatik ayarlarının düzgün tanımlanması, yeni kanalların entegrasyonu ve mevcut kanalların daha karlı hale gelmesini sağlamak. Yayıncı gelirleri söz konusu ise “fill rate” kavramının bilinmesi, takip edilmesi ve iyileştirilmesi gerekir. Bu yazı ile “Fill Rate” terimini bulanık bir terimden çıkarıp, anlamaya çalışacağız.

Fill Rate Nedir?

Bir ad network’e reklam isteği gönderildiği her durumda “reklam isteği karşılanmıyor”.  Yayıncının reklam taleplerinin karşılanma oranına fill rate denir. Böylelikle bir envanterin ne kadar değerli, verimli çalıştığını anlayabilirsiniz. Fill rate, Türkçesi  doldurma oranı, bir yayıncı veya app sahibi için önemli bir KPI (başarı ölçütü).Kısaca, reklam alanlarını çoğaltmak yetmiyor, bunların talep alıyor olması önemli.

 Fill Rate Neden Önemli?

Bir yayıncının (Publisher) sabah ilk kontrol edeceği metriklerden birisi: “Fill Rate”. Neden? Çünkü olgun bir siteden bahsediyorsak trafik rakamlarınız belli bir düzeyde gitmesi beklenir. Fakat reklam isteklerin karşılık bulması değişken olabilir. Fill rate üzerindeki bu değişiklik ciroyu direk etkileyebilme kabiliyetine sahip.

Örnek vermek gerekirse: %30 fill rate, %1 CTR ile 1TL CPC ile 1 milyon reklam talebi gönderiyorsunuz ve elinize 3000 TL geçiyor. Fakat fill rate’i yani reklam taleplerinizin daha iyi bir karşılık bulsa %90 fill edebilse (doldurulabilse) 9000 TL ciro yapıyor olacaksanız. Kısaca, hiçbir değişiklik yapmadan, ek bir trafik çekme ihtiyacı duymadan yayıncı gelirlerinizi arttırabilmenizin yolu Fill Rate i yüksek tutmaktır.

fill_rate_nedir

Fill Rate Optimizasyonu

Paralel Reklam İsteği (Parallel ad requests)

Bzı yayıncılar birden fazla ad network için paralel reklam isteği gönderebiliyor. İlk reklam isteği karşılığında görüntülenme gerçekleşiyor. Bu çoğu zaman fill rate için yapıldığı gibi bazen sadece reklam gelirlerini arttırmak için yapılabiliyor. Örneğin ilk isteği Criteo olarak ayarlarsanız (şu an görece daha yüksek bid ediyor) daha sonra Google ve diğerleri şeklinde giderseniz optimum bir nokta yakalayabilirsiniz. En yüksek CPM’e sahip adnetwork’ü ilk sıraya koymakta fayda var.

Birden fazla reklam slotu kullanmak (Multiple Ad Slots)

Türkiye’de özellikle haber networklerinde sıkça kullanılan bir yöntem. Yayıncılar bir sayfa üzerinde birden fazla reklam alanını, farklı ad networklere açıyor. Örneğin “Google alanı”, sadece “retargeting network alanı” vs gibi sınıflandırmalar yapıyor. Bu yöntem oldukça faydalı sonuçlar çıkartıyor performans adına fakat birden fazla server isteği aynı sayfadan gittiği için latency (gecikme), load time (sayfa yüklenme) hızlarını etkileyebilir.

 

 

Perakendecilerin Offline – Online Uyumu Sağladığı En iyi Uygulamalar

“Online ticaret, klasik mağazacılığı bitirecek” tezi uzun zamandır farklı bir boyutta tartışılıyor. Çokuluslu danışmanlık şirketleri görüşlerini değiştirdi. Kısaca şu söyleniyor: “Klasik perakendecilerin online tarafa entegrasyonu başladı ve bu ilişkinin bir savaş değil, aşk olduğunu görüyoruz”.

Müşteriler dokunarak, hissederek almaya devam edecek. Online offline tarafı, offline’da online’ı besleyerek ödeme sistemleri, lojistik, pazarlama dahil olmak üzere mükemmel bir senkronizasyon ve uyum ile yürüttüğümüz dönemler başladı ve devam edecek.

Bu anlamda, klasik mağazacıların online tarafta yaptığı yenilikçi uygulamalardan bazı örnekler:

IKEA

IKEA’nn 2 yıl önce çıkardığı augmented reality uygulaması ile, ürünlerini satın almadan önce evinizin boş alanlarına yerleştirip nasıl durduğunuzu görebiliyorsunuz. Aynı app, tek tuş ile satın alabilmenizi de sağlıyor.

Wahaca

Londra’da bulunan Meksika lokantası, masalara yerleştirdiği QR kodlar sayesinde tek tuşla hesap ödeme kolaylığı sağlıyor. Düşünsenize hesap istiyorsunuz, sonra pos cihazı, sonra ödeme çekilip geliyor ve eğer yoğun bir restoran ise hayalkırıklığı yaşamanız çok mümkün.

offline ticaret ile online baglama restoran odeme sistemi
Uygulama ile hesap detayınızı kontrol edebilir, kişi başına bölmek isterseniz o da mümkün.  Tek yapmanız gereken bu app’i indirmek, hiç fena değil. Hızlı ve kolay.

Asda

Asda,  3D printer teknolojisi ile oyuncak endüstrisine farklı bakış getirdi. 100’den fazla şubeye ulaşan firma, kişilerin kendi oyuncaklarını (plastik modellerini), sevdiklerinin hatta evcil hayvanlarının dahil oyuncak halinde size teslim ediyor.

Süper kahraman koleksiyonu olan kişiler için oldukça çekici. Online oyunlarda kahramanlarınızı, avatarlarınızı da 3D oyuncak haline getirebiliyorlar. Levent’de bulunan Özdilek AVM içinde İkizin, Türkiye’de benzer hizmeti veriyor.

Macy’s

ABD’nin ünlü mağazası Macy’s, San Francisco mağazasında iBeacons entegre etti. Mağazaya giren müşteriler iPhone uygulaması Shopkick yüklemişler ise özel fırsatlar ve indirimler hakkında uyarılıyor. İlk başta klasik bir broşür özelliği gibi görünebilir fakat bu indirimleri kişiselleştirebildiğiniz gibi herkese açık hale getirmek zorunda değilsiniz.

 

Paypal’ın Türkiye’den Çekilmesi, Yasalar ve Politika

Paypal’ın Türkiye’den çekilmek zorunda kalması herkes tarafından hayret ile karşılandı. Hem ödeme sistemleri bilirkişilik işleri hem ekosistem içinde olduğum, konuyu bu şekilde derlemek istedim:

Paypal, BDDK ve Yasalar

BDDK’nın amacı Türkiye’de tasarruf sahiplerinin hak ve menfaatlerini korumak, bankalar ve özel finans kurumlarının piyasa disiplini içerisinde sağlıklı, etkin ve dünya ölçeğinde rekabet edebilir bir yapıda işleyişi için uygun ortamı yaratmak için kurulmuş bir mekanizma.

Yani, biriktirdiniz paranız eğer banka, PayPal, aracı kuruluş gibi bir yerde duruyorsa, bu konularda yetki BDDK’da. Lisans almanız için belli aşamalardan geçmek gerekiyor ve 2001 krizi sonrası oldukça sert düzenlemeler geldi. Kuruluş bağımsız olup, finansal piyasaların tabir-i caizse korktuğu bir konumda, çünkü OTORİTE.

Elektronik para kuruluslari, odeme sistemleri kanunu
Ilgili kanun metni BDDK’nın lisans vermesi için göz önünde bulundurduğu en büyük dayanak.

PayPal’a sıkıntı yaratan 23.Madde

Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında çıkan 6493.nolu kanun, 23.Madde açık ve net olarak şunu söylüyor:

  • 1.Fıkra: Veritabanı, bilgi sistemleri yedekleri de dahil olmak üzere Türkiye içinde olacak.
  • 2.Fıkra: Olası bir usulsüzlük, hukuki durumda ödeme hizmeti veren sağlayıcı (Paypal) bu bilgileri paylaşacak.

 

Merak edenler için: Belge ve kayıtların saklanması ile kişisel bilgilerin korunması, değişikliklerin bildirilmesi

http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2013/06/20130627-14.htm

Kısaca, Paypal veritabanını ülkemize getirmez, hukuki durumlarda gerekli dayanışmayı sağlayacak altyapı kurmazsa bu lisansı vermiyorum diyor BDDK. Benim fikrim, bu madde büyük ölçüde ‘red’ sebebi oldu.

Politika: Millileştirme

Bir başka unsur ise savunma, ulaştırma derken bir çok farklı sektör için millileştirme politikası var. Bunu iyi veya kötü olarak değil, durum tespiti yapmak adına söylüyorum. Türkiye’de son dönemde alternatif ödeme sistemleri, devlet destekli ödeme modelleri oldukça büyük bir ivme ile büyüyor. Direk bir etkisi var mı bilinmez… İkincil – destekleyici bir etki olarak Troy (Visa, Mastercard alternatifi yerli ödeme sistemi), BKMExpress (Paypal’ın direk alternatifi) bu karar sürecinde etkili olduğunu düşünüyorum.. Ödeme sistemleri lobisi mi diyelim, yerel oyuncuların etki gücü mü? Bazı başka etkenler söz konusu olabilir . Paypal sonrasında BKMExpress için yeni bir dönem başladığını yine birlikte göreceğiz.

Ne olur?

BDDK, yasa değişikliği olmadığı sürece, Paypal’ı ülke dışında tutabilir. Öte yandan 1-2 yıl içinde Paypal, data center kurmaya çalışsa bile, BKMExpress hızlı bir pazar payı ile asla geri kaybetmeyeceği müşteri kitlesine sahip olabilir. Ama Paypal global bir firma ve yurtdışı bağlantısı olan bir çok satıcı için can sıkıcı bir süreç olacaktır.

Bir temenni olarak, Paypal’ın Türkiye’de bulunması herşeyden önce rekabet gerekli, Türk ekosisteminde yer alması kalite ve bilgiyi de arttıracaktır. Bakalım gelecek günler ne gösterecek…